พาไปดูหลังงานควิลต์: กระเป๋า Matelassé ของ Miu Miu ถูกสร้างสรรค์ขึ้นอย่างไร

เมื่อ 20 ปีก่อน บนรันเวย์ Paris Fashion Week Miu Miu เปิดตัวหนังที่โดดเด่นด้วยเท็กซ์เจอร์และคาแร็กเตอร์ จนกลายเป็นนิยามภาษาการออกแบบของเมซงตลอดสองทศวรรษต่อมา Matelassé คืองานควิลต์นูนที่ชวนให้สัมผัสอย่างชัดเจน ซึ่งปรากฏขึ้นครั้งแรกในคอลเล็กชัน Fall/Winter 2006 นับจากนั้น ทั้งขนาดและสีสันของมันเปลี่ยนแปลงไป สลับผ่านหลากหลายซิลูเอต ฤดูกาลหนึ่งมาในโทนอ่อนแบบพาสเทล ก่อนจะสดใสจัดจ้านดุจสีลูกกวาดในฤดูกาลถัดไป แต่ไม่ว่าอย่างไร Matelassé ยังคงเป็นสิ่งที่คนรักแฟชั่นหวนกลับมาหลงใหลเสมอ เป็นสัญลักษณ์ที่รวบรวมความซับซ้อนและหลากหลายทั้งหมดไว้ในตัวตนของหญิงสาว Miu Miu

เพื่อฉลองวาระครบรอบ 20 ปี เราเดินทางสู่ ทัสคานี สถานที่ที่ Matelassé ถูกผลิตขึ้นจริง เพื่อไปชมเบื้องหลังกระบวนการรังสรรค์กระเป๋าอย่างใกล้ชิด ตั้งแต่คลังอาร์ไคฟ์ที่เก็บรักษาประวัติศาสตร์ของมัน ไปจนถึงพื้นที่เวิร์กช็อปที่แผ่นหนังเพียงชิ้นเดียวกลายเป็น Wander หรือ Arcadie ได้ นี่คือทุกสิ่งที่เราได้เห็นตลอดเส้นทาง

การเยือนครั้งนี้เริ่มต้นขึ้นก่อนที่เราจะก้าวเข้าสู่พื้นที่โรงงานเสียอีก ด้วยการเยี่ยมชมสำนักงานใหญ่ของ Prada Group ซึ่งตั้งอยู่นอกเมืองฟลอเรนซ์ สถานที่แห่งนี้มีประวัติศาสตร์ซ้อนชั้นไม่แพ้หนังที่ผลิตขึ้นที่นี่

อาคารคอมเพล็กซ์แห่งนี้ออกแบบโดยสถาปนิก Guido Canali ผู้ร่วมงานกับเมซงมาอย่างยาวนาน และลายเซ็นของเขาปรากฏอยู่ทุกหนแห่ง อาคารหลักมีชื่อที่ผู้ใช้งานตั้งให้ ซึ่งบอกเล่าทุกอย่างได้อย่างชัดเจนว่า “Winter Garden” ตัวอาคารสร้างจากเหล็กเป็นหลัก และออกแบบขึ้นบนสมดุลที่เกือบเท่าเทียมระหว่างโครงสร้างกับพื้นที่สีเขียว เถาวัลย์ปกคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของภายนอกอาคาร เป็นการอ้างอิงอย่างตั้งใจถึงการใช้ประโยชน์ของผืนดินแห่งนี้ก่อนที่ Prada Group จะเข้ามาก่อสร้าง ขณะที่พืชทุกชนิดในพื้นที่ล้วนได้รับการคัดเลือกมาโดยเฉพาะ เพราะเป็นพันธุ์พื้นถิ่นของทัสคานี

จากทางเข้าหลัก เราเดินต่อไปยังอาร์ไคฟ์ ห้องที่เก็บบันทึกประวัติศาสตร์หลายทศวรรษของทั้ง Miu Miu และ Prada ไว้เคียงข้างกัน ที่นี่จัดเก็บผลงานเป็นหมวดหมู่ เพื่อให้สามารถชมผลงานทั้งกลุ่มได้พร้อมกัน โดยมีผลงานของ Miu Miu ราว 22,100 ชิ้น รวมถึงกระเป๋าถือ 6,500 ใบ ทีมออกแบบแวะมาที่อาร์ไคฟ์ทุกวันเพื่อใช้อ้างอิง ขณะที่ชิ้นงานต่างๆ ก็ออกจากอาร์ไคฟ์เป็นประจำเพื่อร่วมจัดแสดงในนิทรรศการ แคมเปญ และอีเวนต์ในมิลานและที่อื่นๆ

จากนั้นจึงเข้าสู่โรงงาน ที่ซึ่งเราเริ่มได้เรียนรู้อย่างจริงจัง ก่อนจะลงลึกถึงกระบวนการ Matelassé เรานั่งลงเพื่อทำความรู้จัก Prada Academy โปรแกรมฝึกอบรมงานเครื่องหนังที่เมซงริเริ่มขึ้นเมื่อราว 25 ปีก่อน เพื่อรักษาและส่งต่อองค์ความรู้ด้านการผลิตของกลุ่ม อาคารโรงงานแห่งนี้มีพนักงานราว 900 คน และในจำนวนนั้นประมาณ 250 คนคือคนรุ่นใหม่ที่เมซงรับเข้าทำงานและฝึกฝนผ่าน Academy ทุกไอเดียใหม่สำหรับกระเป๋า รวมถึงทุกชิ้นตัวอย่างก่อนเข้าสู่การผลิตจริง ล้วนถูกทำขึ้นที่นี่เป็นแห่งแรก

เรื่องราวจุดกำเนิดของ Matelassé นั้นน่าสนใจกว่าที่คาดสำหรับสิ่งที่ประณีตแม่นยำเช่นนี้ เพราะ Matelassé ไม่ได้เกิดจากการวางแผน แต่เริ่มจากการทดลองที่ไม่เคยตั้งใจให้กลายเป็นซิกเนเจอร์เลยด้วยซ้ำ และทันทีที่ปรากฏบนรันเวย์ มันก็ได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วในแบบที่ไม่มีใครในทีมออกแบบคาดการณ์ไว้ทั้งหมดในเวลานั้น

สองทศวรรษต่อมา กระบวนการนี้ยังคงเป็นงานอิตาเลียนอย่างแท้จริง โดยผลิตภายในองค์กรตั้งแต่ต้นจนจบ และแม้หนังสำเร็จรูปจะดูมีมิติราวงานประติมากรรม แต่ในกระบวนการออกแบบนั้นไม่มีสิ่งใดเป็นสามมิติเลย แพตเทิร์นทุกแบบ แผ่นหนังทุกชิ้น และทุกองค์ประกอบของกระเป๋า Matelassé ล้วนถูกออกแบบในโปรแกรม 2D ก่อนจะกลายเป็นวัตถุจริง

เทคนิคการผลิตเริ่มต้นที่เครื่องจักร เมื่อมีการตั้งโปรแกรมแล้ว จึงเริ่มเดินตะเข็บลงบนแผ่นหนัง หลังตัดแผ่นหนังแยกออกจากวัสดุส่วนที่เหลือ ชั้นไลครายืดหยุ่นด้านล่างจะดึงหนังให้ร่นเข้าด้านใน จนเกิดเป็นลวดลายนูนสัมผัสได้ ซึ่งเป็นที่มาของชื่อเทคนิคนี้

หลังตัดเสร็จ ส่วนประกอบทั้งหมดสำหรับกระเป๋าแต่ละใบจะถูกบรรจุรวมกันในกล่อง แล้วส่งต่อให้ช่างประกอบ เมื่อขั้นตอนเตรียมงานเสร็จสิ้น ทุกชิ้นส่วนจึงจะถูกนำมาประกอบเป็นกระเป๋าสำเร็จรูป สิ่งที่มองจากภายนอกแล้วอาจไม่ทันสังเกต คือจำนวนองค์ประกอบมากมายที่รวมกันเป็นกระเป๋าหนึ่งใบ ยกตัวอย่างเช่น กระเป๋า Wander หนึ่งใบสร้างขึ้นจากชิ้นส่วนแยกย่อยราว 100 ชิ้น

สินค้าสำเร็จรูปจะผ่านศูนย์โลจิสติกส์นอกเมืองฟลอเรนซ์ ซึ่ง Miu Miu ทำงานร่วมกับพาร์ตเนอร์ด้านการผลิตที่ร่วมงานกันมายาวนาน ผลิตภัณฑ์ทุกชิ้นที่ผ่านศูนย์แห่งนี้จะได้รับการตรวจสอบอย่างละเอียด ทีมงานคนหนึ่งสรุปปรัชญานี้ไว้อย่างตรงไปตรงมาว่า “เราไม่ปล่อยให้สิ่งใดเป็นเรื่องของโชค” กระบวนการควบคุมคุณภาพยังคงอาศัยการตรวจด้วยมือและสายตา โดยผู้ที่รู้จักผลิตภัณฑ์อย่างลึกซึ้ง

ช่วงเวลาที่น่าจดจำที่สุดของวันอาจเป็นตอนที่ช่างฝีมือผู้ดูแลการสาธิตงานควิลต์พูดติดตลกว่า การให้เราได้เห็นขั้นตอนนี้หมายความว่าต่อจากนี้เขาคงต้องทำให้เราเก็บความลับไว้ เขาทำงานด้านเครื่องหนังมา 42 ปี และได้เห็นวิชาชีพนี้เปลี่ยนแปลงไปอย่างมากตลอดช่วงเวลานั้น แต่สิ่งที่เขาชื่นชอบที่สุดในการทำงานยังไม่เคยเปลี่ยน นั่นคือการได้เห็นกระเป๋าใบหนึ่งเปลี่ยนจากวัตถุดิบเป็นผลงานสำเร็จรูป ตั้งแต่ต้นจนจบด้วยฝีมือมนุษย์

ตลอด 20 ปีที่ผ่านมา Matelassé ยังคงยืนหยัดได้ เพราะไม่มีสิ่งใดในนั้นเกิดจากการลัดขั้นตอน รอยย่นทุกเส้นบนหนังเป็นผลลัพธ์ของกระบวนการที่ตั้งอยู่บนความแม่นยำ ความอดทน และทีมผู้คนที่ใช้เวลาหลายทศวรรษ—บางคนคือหลายสิบปีอย่างแท้จริง—เพื่อขัดเกลาเทคนิคเพียงหนึ่งเดียวให้สมบูรณ์แบบ

Matelassé ของ Miu Miu ไม่เคยเป็นเรื่องของอดีตอย่างแท้จริง นี่คือเท็กซ์เจอร์ที่ยังคงค้นพบความหมายใหม่ได้เสมอ ผ่านการถือครองของมิวส์รุ่นใหม่ และแม้จะผ่านไป 20 ปี ก็ยังจดจำได้ในทันที ซึ่งหาได้ยากในโลกแฟชั่น มีเท็กซ์เจอร์เพียงไม่กี่แบบที่ให้ความรู้สึกทั้งชวนรำลึกถึงวันวานและร่วมสมัยได้ในคราวเดียว และนี่เองคือเหตุผลที่มันยังคงปรากฏอยู่บนท่อนแขนของผู้คนที่วงการแฟชั่นละสายตาไม่ได้