The Body Issue: เมื่อแฟชั่นหมกมุ่นกับการอัปเกรดและรื้อสร้างร่างกาย

ในปี 2024 แบรนด์ดีไซเนอร์อิสระ Namilia ส่งเสื้อกล้ามสีขาวเรียบๆ ลงรันเวย์ Berlin Fashion Week แต่สกรีนข้อความที่ไม่เรียบง่ายนักว่า “I <3 Ozempic” ผู้สังเกตการณ์บางส่วนวิจารณ์ว่าแบรนด์ยกย่องผลิตภัณฑ์ลดน้ำหนักอย่างไม่รอบคอบ ขณะที่อีกฝ่ายมองว่านี่คือจุดยืนเชิงเสียดสีที่สดใหม่ ไม่ว่าจะอย่างไร เสื้อดังกล่าวก็สะท้อนความสัมพันธ์อันคลุมเครือและชวนให้ละสายตาไม่ได้ระหว่างแฟชั่นกับการอัปเกรดร่างกายในเวลานี้ได้อย่างชัดเจน

ตลอดทศวรรษที่ผ่านมา เราได้เห็นแนวคิดการอัปเกรดร่างกายปรากฏในแฟชั่นมากขึ้น โดยเฉพาะผ่านความร่วมมือด้านเทคโนโลยี

ในปี 2022 Oura Ring ของ Gucci เปลี่ยนอุปกรณ์สวมใส่ลักชัวรีให้กลายเป็นเครื่องติดตามสมรรถนะ และในปี 2025 ความร่วมมือระหว่าง Coperni กับ Meta ก็เปลี่ยนแว่นตาให้เป็นส่วนต่อขยายของประสาทสัมผัสผู้สวมใส่ ความร่วมมือเหล่านี้นิยามร่างกายใหม่ในฐานะแหล่งข้อมูล ที่ถูกวัดค่าและขยายขีดความสามารถผ่านสิ่งของที่สวมอยู่บนร่าง ขณะเดียวกัน ภาพลักษณ์ในแคมเปญและพื้นที่ค้าปลีกของแบรนด์อย่าง Gentle Monster ก็ถ่ายทอดร่างกายราวกับเป็นเครื่องจักรที่เชื่อมโยงกับเทคโนโลยีโดยตรง

แฟชั่นยังหยิบแรงบันดาลใจจากการรื้อสร้างร่างกายและการเสริมแต่งด้วยศัลยกรรมมาใช้อย่างต่อเนื่อง เทรนด์นี้ยิ่งเร่งตัวขึ้นในช่วงการระบาดใหญ่ เมื่อภาพสะท้อนใบหน้าของเราผ่านหน้าจอกลายเป็นสิ่งที่พบเจอทุกวัน

“Zoom effect” จากช่วงการระบาดใหญ่ทำให้ความต้องการหัตถการเสริมความงามเพิ่มขึ้น ขณะที่ FaceTune ทำให้ “Instagram Face” กลายเป็นรูปลักษณ์ทางกายภาพที่ผู้คนใฝ่หา ไม่ใช่เพียงฟิลเตอร์ดิจิทัล ในช่วงเวลาใกล้กันนั้น โชว์ Spring 2020 ของ Balenciaga นำชิ้นส่วนเสริมใบหน้าขึ้นรันเวย์ อีกฟากหนึ่ง แบรนด์ฝรั่งเศส Marine Serre เปิดตัวภาพยนตร์สำหรับคอลเล็กชัน SS21 ชื่อ Amor Fati ภาพยนตร์ติดตาม Sevdaliza และ Juliet Merie ในการตั้งคำถามต่อการดำรงอยู่และค้นหาตัวตน ท่ามกลางห้องแล็บอันปลอดเชื้อ โดยอาจไม่รู้ตัว Marine Serre ได้จับภาพความรู้สึกที่กำลังก่อตัวขึ้นว่า แฟชั่นคือศัลยกรรม และร่างกายคือไซบอร์ก

ระยะหลัง แบรนด์ต่างๆ ขยับจากการใช้ศัลยกรรมเป็นสัญลักษณ์ มาสู่การถ่ายทอดภาพอย่างตรงไปตรงมา คอลเล็กชัน SS25 “PLASTIC” ของ Natasha Zinko แต่งกายนางแบบด้วยอุปกรณ์ผ่าตัด พร้อมเสื้อตัวหนึ่งที่ตั้งคำถามว่า “ศัลยแพทย์ของคุณคือใคร?” ส่วนคอลเล็กชัน FW26 “One Percent” ของ Matières Fécales เลือก Bryan Johnson ผู้ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าเป็นกรณีทดลองการอัปเกรดตนเองที่เปิดเผยต่อสาธารณะที่สุดในเวลานี้ มาร่วมกับนางแบบที่มีลุคจากการศัลยกรรมความงามที่ผิดพลาด การคัดเลือกนักแสดงเช่นนี้ชวนให้เห็นว่ารันเวย์กำลังทำหน้าที่เป็นพื้นที่สารคดีแบบไร้การกรองของวัฒนธรรมการอัปเกรดมากขึ้น ทั้งฉายภาพสุนทรียะแบบนี้และวิพากษ์มันไปพร้อมกัน

เวลานี้แฟชั่นได้เผชิญหน้ากับบอสใหญ่ด่านสุดท้ายของการเสริมแต่งร่างกายอย่าง looksmaxxing ซึ่งเป็นคำที่เข้ารอบคัดเลือกคำแห่งปี 2024 ของ Collins Dictionary แบรนด์ต่างๆ ยิ่งโหมกระแสรอบปรากฏการณ์นี้ ตั้งแต่ Clavicular ที่เดินในโชว์ Gucci FW26 ไปจนถึงแบรนด์ชุดกระชับสัดส่วน SKIMS ที่เปิดตัว Sculpt Wrap สำหรับคอนทัวร์ใบหน้า การรุกเข้าสู่การคอนทัวร์ใบหน้าของ SKIMS บ่งชี้ว่า หมวดผลิตภัณฑ์ที่เคยแบ่งชัดเจนระหว่าง “เสื้อผ้า” กับ “การแทรกแซงด้วยความงาม” กำลังหลอมรวมเป็นเครื่องมือสำหรับปรับแต่งร่างกายบนเส้นต่อเนื่องเดียวกัน

ผู้ตอบแบบสอบถามของเรา 73% มองว่าการเสริมแต่งร่างกาย เช่น หัตถการความงามและยาลดน้ำหนัก กำลังเปลี่ยนมาตรฐานความงามและแฟชั่นอย่าง “มีนัยสำคัญ” และส่วนสำคัญของเรื่องนี้อยู่ที่ภาษา
ครั้งหนึ่ง “การดูแลตัวเอง” ใช้อธิบายแทบทุกสิ่งที่คนทำเพื่อให้รู้สึกดีขึ้น แต่ “looksmaxxing” ระบุถึงการมุ่งสู่ผลลัพธ์ที่วัดได้อย่างเฉพาะเจาะจง ราวกับเป็นเกมแข่งขัน เมื่อมีคำเช่นนี้เกิดขึ้น มันก็ชักชวนให้ผู้คนพยายามอัปเกรดตัวเองไปสู่เป้าหมายนั้น

ในปี 2009 Rick Owens เคยกล่าวไว้อย่างโด่งดังว่า “การออกกำลังกายคือกูตูร์ยุคใหม่ ไม่มีชุดไหนทำให้คุณดูดีหรือรู้สึกดีได้เท่ากับการมีร่างกายที่ฟิต” นัยที่ซ่อนอยู่ในคำพูดนี้สะท้อนอยู่ในวัฒนธรรมการอัปเกรดปัจจุบัน คำว่า “เห็นมัดกล้ามชัดเจนและกระชับ” เป็นคำตอบที่พบบ่อยเป็นอันดับสองในการบรรยายถึงรูปลักษณ์ของร่างกายที่ให้ความรู้สึกว่า “แฟชั่น” ที่สุดในเวลานี้

เมื่อยา GLP-1 ทำให้การมีรูปลักษณ์ผอมบางสุดขีดเป็นเรื่องที่เข้าถึงได้ง่ายขึ้น สุนทรียะของร่างกายที่มีกล้ามเนื้ออาจขึ้นมาเป็นอุดมคติหลักของแฟชั่นในไม่ช้า เพราะซิลูเอตที่มีกล้ามเนื้อช่วยแสดงให้เห็นเป็นรูปธรรมถึงองค์ประกอบสำคัญที่สุดของการอัปเกรด นั่นคือวินัยและทรัพยากร

ทุกวันนี้ กลุ่มคนที่อัปเกรดตัวเองต่อสาธารณะยังมีจำกัด เช่นเดียวกับภาพแฟชั่นที่สร้างขึ้นรอบตัวพวกเขา หากไม่มีตัวแทนที่หลากหลายกว่านี้ เรื่องราวก็จะตีบแคบลง และลงเอยด้วยความยืนยาวและความเหมือนกันไปหมด

แคมเปญกระเป๋า Summer 2026 ของ Mugler เสนอภาพที่ต่างออกไป โดยมี Tatiana Horslaville นักเพาะกายหญิงเป็นตัวเอก แคมเปญนี้ให้เกียรติความแข็งแกร่งของเธอในแบบที่เธอกำหนดเอง และวางร่างกายที่ไม่ค่อยได้เห็นในแฟชั่นไว้กลางเฟรม

แคมเปญนี้อยู่เคียงข้างผลงานอื่นๆ ตั้งแต่คอลเล็กชัน FW24 “STRONGER” ของ Collina Strada ไปจนถึงแคมเปญ “Becoming” ปี 2026 ของ Tilfi ซึ่งต่างเปิดพื้นที่ให้มิวส์หญิงผู้แข็งแกร่งบนเส้นทางสู่การเติมเต็มตัวตน ที่ทั้งน่ายินดีและเป็นของพวกเธออย่างเฉพาะตัว

ในอนาคตของแฟชั่น เราอยากเห็นคอลเล็กชันและภาพแคมเปญในลักษณะนี้ได้รับการสานต่อมากขึ้น เพื่อรื้อกรอบมาตรฐานเดิม ตีความความแข็งแกร่งใหม่ให้เป็นการแสดงออกของความเป็นหญิง และขยายภาพแทนให้ครอบคลุมความหลากหลายของรูปร่างและรูปแบบการแต่งกายที่กว้างกว่าเดิม

ทั้งหมดนี้ไม่จำเป็นต้องให้แฟชั่นตัดสินว่าเสื้อ “I <3 Ozempic” ของ Namilia เป็นการเสียดสีหรือการสนับสนุน สิ่งที่จำเป็นคือความโปร่งใส และเจตนารมณ์สร้างสรรค์ที่จะขยายความหมายของคำว่า “ร่างกายที่ได้รับการอัปเกรด” ในแฟชั่นให้กว้างขึ้น